Informacja o szlakach


    BYSZEWO

Parafia Byszewo istnieje prawdopodobnie już od schyłku XII wieku. Jednak pierwsze dokładne wieści o miejscowości pochodzą z połowy XIII stulecia, kiedy to Mikołaj Zbożek, skarbnik księcia kujawskiego Kazimierza, przekazał Byszewo wraz z ośmioma sąsiednimi wioskami cystersom - przybyłym tu ok. 1253 roku zakonnikom. W 1283 roku zakonnicy uzyskali od księcia kujawskiego Ziemomysława przywilej lokacji miasta na prawie magdeburskim. Plan utworzenia miasta nie został niestety nigdy zrealizowany. Powodem było prawdopodobnie przeniesienie się cystersów około 1288 roku do położonej w pobliży wsi Smeysze, (Nowego Byszewa) od połowy XIV wieku zwanej już Koronowem.

Pierwszy murowany byszewski kościół został wzniesiony najprawdopodobniej na przełomie XV i XVI wieku w stylu renesansowym. Uległ jednak zniszczeniu podczas pożaru. Pozostałości tej budowli posłużyły za zrąb nowej świątyni, zbudowanej w latach 1610 - 1663 z inicjatywy opata Koronowskiego Jana Karola Czołchańskiego. Jego konsekracja odbyła się 22 lipca 1663 roku, W 2 połowie XVIII stulecia kościół został przebudowany i powiększony przez dodanie między innymi kaplic bocznych i umiejscowionej od zachodu kruchty. W tym kształcie byszewska świątynia przetrwała do czasów współczesnych. Dostępu do kościoła strzeże usytuowana od zachodu brama, mieszcząca się w wolnostojącej dzwonnicy z przełomu XVIII i XIX wieku, włączonej w mur obwodowy ogradzający świątynie.

Szczególnie żywy w parafii byszewskiej jest kult Najświętszej Marii Panny.Cudowny obraz Matki Boskiej Byszewskiej króluje w zbudowanym w stylu barokowym ołtarzu głównym.

Srebrna i pozłacana sukienka Maryi pochodzi z XVII stulecia i prawdopodobnie jest darem ks. proboszcza Bagniewskiego. Pod pozłacaną , metalową i wysadzaną kamieniami koroną Najświętszej Pani, kryje się pierwotna korona, malowana stylem gotyckim. Na odwrotnej stronie cudownego obrazu przebijają ślady innego dzieła malarskiego przedstawiającego wyobrażenie sceny ,, Męczeństwo św. Bartłomieja", powstałe w XV wieku, obraz miał zostać wyłowiony z jeziora, leżącego tuż obok kościoła i nazwanego w związku z tym wydarzeniem Jeziorem Świętym. Przy jeziorze byszewskim prawdopodobnie znajdowała się stacja postojowa gościńca, przy niej zaś studzienka i mała Bożamęka z obrazem Matki Bożej. Strudzony podróżny mógł tu napoić konia czy woły i pomodlić się o pomyślność dalszej podróży. Okoliczni ludzie obawiając się, podczas licznych wtedy wojen, uszkodzenia lub utraty wizerunku Błogosławionej Maryi Panny, wiszącego w Bożejmęce, schowali go do kosza czy szczelnej skrzyni i ukryli w trzcinie jeziora. Kiedy minęło zagrożenie obraz przeniesiono do byszewskiego kościoła.

Cudów przed najświętszym wizerunkiem musiało być sporo. Do Byszewa przybywały i nadal przybywają liczne pielgrzymki, zawierzając Maryi, w której niezmiennie od setek lat człowiek odnajduje to, co dla niego najważniejsze

Kościół w Byszewie, obok cudownego obrazu Matki Bożej, kryje w sobie wiele innych niezwykle drogocennych skarbów, w znacznej części pochodzących z 2 połowy XVIII wieku i reprezentujących styl rokoka.

Ołtarz główny zwraca uwagę swoją doskonałością. Został wzniesiony na rzucie półelipsy z wolnostojącymi kolumnami, podtrzymującymi baldachim, którego uwieńczenie stanowi rzeźba gromowładnego Boga Ojca na kuli ziemskiej.

Godne uwagi w kościele byszewskim są także kaplice boczne, przybudowane do korpusu nawowego od północy i południa. W południowej p.w. Męki Pańskiej oglądać możemy ołtarz Chrystusa Ecce Homo i dwu cysterskich zakonników prezentujących narzędzia Męki Pańskiej. W północnej p.w. Matki Boskiej Różańcowej natomiast znajduje się obraz Matki Boskiej ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską. Przy wejściu do kaplic bocznych od strony nawy, pod prowadzącymi do nich kilkustopniowymi ,drewnianymi schodami, znajdują się krypty rodziny w Chrząstowskich, na przestrzeni XVII i XVIII w. pełniącej rolę wybitnych fundatorów świątyni w Byszewie. W kryptach tych, które zobaczymy podnosząc do góry schodki, składano niegdyś trumny ze zmarłymi. Po lewej stronie świątyni, tuż przed kaplicą północną znajduje się gablota, w której umieszczone zostały, pochodzące z trzeciej ćwierci XVII wieku cztery portrety trumienne i piętnaście herbów, namalowanych na wielobocznych blachach, które pierwotnie mocowane były do wezgłowi trumien.

W kruchcie kościoła warto przyjrzeć się, wmurowanej po prawej stronie, romańskiej misie chrzcielnej, wykutej w granicie, pochodzącej prawdopodobnie z XIII wieku. Kierując się do nawy, tuż przed progiem w wydeptanej posadzce, dostrzec można ułożony z cegieł krzyż. Legenda głosi, iż pochowano tu pewnego złoczyńcę, który wyznał przed śmiercią, że obrabował byszewską świątynię.

Po bokach w ścianach nawy znajdują się płyty epitafijne członków rodziny Łodzia-Chrząstowskich, dziś już niestety zniszczone i prawie nieczytelne. Wchodząc zamaskowanymi schodami na chór, dostrzegamy duże płótna przedstawiające historyczne sceny, nawiązujące do dziejów parafii, związanych z przybyciem cystersów: ,,Komes Mikołaj prosi o nadanie aktu erekcyjnego cystersom" i ,,Nadanie aktu erekcyjnego cystersom przez księcia kujawskiego Kazimierza".

oprac.ks. Janusz Góral
» strona główna
powiększ mapę

Byszewo - widok z lotu ptaka
Byszewo - widok z lotu ptaka
Byszewo - widok z lotu ptaka
Byszewo - widok z lotu ptaka
Byszewo - widok z lotu ptaka