Informacja o szlakach

Oliwa - kościól prafialny


Cystersi w Gdańsku - Oliwie.
Początki klasztoru cysterskiego w Gdańsku - Oliwie sięgają czasów księcia Sambora I. Powszechnie przyjmuje się, że klasztor powstał w roku 1186. najstarszym dokumentem związanym z klasztorem w Oliwie jest dokument fundacyjny wystawiony z datą 18 marca 1186 roku przez syna Subisława Sambora I. Od tego czasu przez siedem wieków Oliwa będzie ściśle związana z Zakonem Cystersów. To oni przez te lata kolonizując nadmorskie tereny ucząc uprawy roli, regulując rzeki i wprowadzając nowoczesne formy budownictwa przyczynili się do rozwoju kulturalnego tych ziem. Jednak najważniejszym zadaniem była chrystianizacja nie tylko na Pomorzu, ale również w Prusach. Wspaniałe opactwo na mocy dekretu króla Fryderyka Wilhelma III z 31 marca 1829 przestało istnieć. W roku 1831 ostatni Cysters opuszcza Oliwę. Cystersi pozostawili po sobie bogaty dorobek kulturalny i materialny. Dopiero zmiany geopolityczne po II wojnie światowej pozwoliły by cystersi osiedlili się w Oliwie ponownie. Po 114 latach w roku 1945 cystersi powracają do Oliwy z inicjatywy opata szczyrzyckiego o. Benedykta Birosa. Po przyjeździe do Oliwy wraz z o. Eugeniuszem Komasą i o. Gerardem Matułą dowiedział się iż dawny klasztor cysterski jest siedzibą kurii gdańskiej natomiast kościół jest katedrą. Za zgodą kanclerza kurii ks. Aleksandra Lubomskiego o. opat Benedykt Biros przejął poewangelicki kościół przy ulicy Leśnej 5/6 . Świątynia ta zachowała się w dobrym stanie. Od wybuchu pocisku uszkodzone zostało jedynie sklepienie kościoła i witraże oraz wieża od strony zachodniej. Zniszczeniu uległy organy i urządzenia dzwonne. Po uporządkowaniu kościoła w maju 1945 ks. kanclerz Aleksander Lubomski dokonał poświęcenia świątyni nadając jej wezwanie Matki Bożej Królowej Korony Polskiej. Również w tym samym roku cystersi podjęli pracę w pobliskich szkołach ucząc łaciny, geografii i religii. Uczyli w Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego oraz w szkołach przy ulicy Opackiej i Cystersów. W tym czasie prowadzili duszpasterstwo Sodalicji Młodzieży Żeńskiej i Męskiej i Stowarzyszenie Pań "Dzieci Maryji". W czerwcu 1945 roku o. opat Benedykt Biros skierował pismo do Ordynariusza Diecezji Gdańskiej, ks. bp. Spletta, z prośbą o oddanie w wieczyste posiadanie opactwu w Szczyrzycu poewangelickiego kościoła wraz z domem przy ulicy Polanki 131 i przylegającymi nieruchomościami. Ordynariusz w liście z dnia 2 lipca 1945 roku wydał odpowiednie zezwolenie. Po załatwieniu wszelkich formalności z gminą ewangelicką reprezentowaną przez superintendenta Jana Vorwerga , Urzędu do Spraw Wyznań oraz Wydziału Finansowego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku podpisanym 6 września 1956 roku cystersi zostali prawowitymi właścicielami. Pod względem prawnym klasztor w Oliwie jest przeoratem zwykłym zależnym od opactwa w Szczyrzycu. Wyremontowany kościół po zniszczeniach wojennych i przystosowany do potrzeb katolików do roku 1988 był kościołem rektorskim. W roku 1988 na mocy dekretu Ordynariusza Diecezji Gdańskiej ks. bp Tadeusza Gocłowskiego została erygowana parafia pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Korony Polskiej. Pierwszym proboszczem pełniącym funkcję do dnia dzisiejszego jest o. Bogumił Nycz. Dzisiaj po pięćdziesięciu pięciu latach od przejęcia kościoła można powiedzieć, że spełnia on to co Sobór Watykański II mówi o zadaniach sztuki sakralnej: "Do najszlachetniejszych zajęć ducha ludzkiego słusznie zalicza się sztuki piękne, zwłaszcza sztukę religijną i jej szczyt sztukę sakralną. Z natury dążą one do wyrażenia w jakiś sposób w dziełach ludzkich nieskończonego piękna Bożego. Są one tym bardziej poświęcone Bogu i pomnażaniu jego czci i chwały, im wyłączniej zmierzają tylko do tego, aby dusze ludzkie zwracać ku Bogu". Parafia to jednak przede wszystkim ludzie zgromadzeni wokół swojego pasterza, którzy nie tylko modlitwą indywidualną ale również swoją działalnością wspierają siebie nawzajem . Mieszkańcy parafii realizują swoje potrzeby religijne w różnych formach duszpasterstwa. Przy parafii działa Archibractwo Straży Honorowej. Kościelna Służba Mężczyzn Semper Fidelis, Róże Różańcowe, Chór Kościelny , Caritas, Duszpasterstwo Młodzieży, Koło Radia Maryja, Biblioteka Parafialna, Wspólnota Biblijna oraz Duszpasterstwo Osób Niewidomych i Niedowidzących, które ma zasięg diecezjalny. Historia większości wspólnot jest starsza niż historia parafii i ściśle związana jest z działalnością cystersów wśród miejscowej ludności. Obecnie w gdańskim klasztorze zamieszkuje siedmiu zakonników. Od roku 1979 klasztor spełnia rolę domu formacyjnego oznacza to, że w klasztorze przebywają studenci przygotowujący się do przyjęcia święceń kapłańskich. Korzystając z uprzejmości Ordynariusza Gdańskiego klerycy cysterscy mogą kształcić się w Gdańskim Seminarium Duchownym. W ciągu trzydziestu lat w Gdańskim Seminarium Duchownym studiowało siedemnastu kleryków. Liczba ta współczesnemu czytelnikowi może wydawać się mało imponująca jednak trzeba wiedzieć, że życie mnicha dla młodzieńca żyjącego w współczesnym świecie "na pierwszy rzut oka" może wydawać się mało atrakcyjne. Modlitwa i praca ( ora et labora) to zawołanie, które towarzyszyło cystersom od początku powstania zakonu. To przede wszystkim zaparcie się samego siebie - jak czytamy w Regule św. Benedykta - i oddanie własnej woli na służbę Panu Bogu, to ewangeliczne naśladowanie Pana Jezusa biorąc swój krzyż. Życie mnicha to przede wszystkim odpowiedź na Boże wezwanie "Pójdź za Mną". To działanie razem z Łaską Bożą na kilku frontach na pierwszej linii niosąc Słowo Boże, sprawując sakramenty, posługując wiernym w parafii, ale również działanie w ukryciu przez modlitwę chórową czy indywidualną nie przyrównując do działań na tyłach wroga jakim jest szatan i wtedy mnich staje się " komandosem" Pana Boga. Dzień mnicha rozpoczyna się około godziny 5.15 krótką modlitwą indywidualną następnie około godziny 6.00 wszyscy razem spotykają się na wspólnych modlitwach porannych w klasztornej kaplicy, które kończy Msza św. wspólnie z ludźmi w kościele. Następnie zakonnicy udają się do swoich zajęć. Jedni udają się na studia inni do pracy w szkole do zajęć duszpasterskich po to aby jak każdy wstępujący do klasztoru mógł wypełnić swoją prośbę najlepiej służyć Bogu i ludziom. Praca zakonnika w ciągu dnia uzupełniana jest modlitwą i tym często różni się od pracy zwykłego człowieka, bo zakonnik jeżeli w swojej pracy zapomni o modlitwie w myśl słów św. Pawła staje się tylko cymbałem brzmiącym a ma być głosem Słowa Bożego i dlatego nieustannie się w nie wsłuchuje. Dzień kończą zakonnicy wspólną modlitwą liturgii godzin dziękując Bogu za otrzymane łaski i prosząc o Bożą opiekę dla całego Kościoła. "Żniwo wprawdzie wielkie …" . Warto jednak wsłuchiwać się w głos Pana Boga i nie bać się wypłynąć na głębię. Tak jak pod koniec XII wieku tak również obecnie na początku XXI wieku cystersi w Oliwie dbają o rozwój duchowy i materialny jej mieszkańców.
oprac . Diakon Albin Chorąży O.Cist.
» strona główna
powiększ mapę

Oliwa - Dom zakonny
Oliwa - opat i przeor ze Szczyrzyca
Oliwa - Dom zakonny z ogrodem
Oliwa - śluby zakonne
Oliwa - wnętrze kościola